MIEJSCE PAMIĘCI I MUZEUM

AUSCHWITZ-BIRKENAU

BYŁY NIEMIECKI NAZISTOWSKI
OBÓZ KONCENTRACYJNY I ZAGŁADY

Aktualności

Wystawa "Forbidden Art" w National Liberty Museum w Filadelfii

ps
13-11-2019

W filadelfijskim National Liberty Museum 11 listopada uroczyście otwarto wystawę „Forbidden Art”. Ekspozycja przygotowana przez Muzeum Auschwitz prezentuje historie 20 dzieł sztuki wykonanych nielegalnie i z narażeniem życia przez więźniów niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych.

 

Fot.: National Liberty Museum
Piotr Cywiński....
Fot.: National Liberty Museum
Wojciech Soczewica....
Fot.: National Liberty Museum
Piotr Cywiński i...
Rysunek pochodzi ze...
Bransoletka ze...
Halina Ołomucka...

Od kilku lat ekspozycja ta podróżuje po Stanach Zjednoczonych spotykając z bardzo dobrym odbiorem odwiedzających i mediów. Jest również wykorzystywana przez szkoły w ramach programów nauczania o historii XX wieku.

– Sztuka obozowa pozwala opowiedzieć o tragedii Człowieka w sposób dotychczas mało wykorzystywany, a niezmiernie ważny i przemawiający do wyobraźni nowych pokoleń. Jest to bowiem autentyczny wyraz odczuć i pragnień ludzi, których esesmani próbowali odczłowieczyć. Jest to równocześnie bardzo bezpośredni głos pochodzący ze środka obozu. To relacje bez słowa, a jednocześnie niezwykle mocne w sile ludzkiego przekazu – powiedział dr Piotr M. A. Cywiński, dyrektor Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau podczas otwarcia wystawy.

Wystawa ta została sprowadzona do Filadelfii dzięki zaangażowaniu amerykańskiej Auschwitz-Birkenau Memorial Foundation z Nowego Jorku pod przewodnictwem Ronalda S. Laudera, której dyrektor dr Maria Zalewska wraz z Lisą Steinberg była obecna na wernisażu. Wśród wielu gości obecni byli również Lewis Gantman i Joseph Finkelstein – filadelfijscy członkowie Rady ABMF.

– Trzydzieści lat temu spotkałem się prywatnie z Eliem Weiselem. To była mała grupa, 10 dzieci ocalałych. Powiedział wówczas coś, o czym pamiętam do dziś. Elie Weisel powiedziała do nas: „Nadejdzie czas, kiedy ja odejdę i odejdą was rodzice. Nie będzie żyjących świadków, którzy będą mogli opowiedzieć tę historię. Pamięć o tym, co się wydarzyło, zostanie zapomniana, chyba że weźmiecie na siebie osobistą odpowiedzialność za jej zachowanie.”. On mówił do mnie i do naszej małej grupy, ale też do naszego pokolenia. Naszym wspólnym obowiązkiem jest zachowanie dowodów i zachowanie pamięci oraz nauczanie kolejnych pokoleń – powiedział Joe Finkelstein.

Swoimi wspomnieniami dzielił się również Don Greenbaum, weteran II wojny światowej, jeden z wyzwolicieli niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Dachau. 

Dyrektor Libery Museum Gwen Borowski ma nadzieję, że odwiedzający wystawę wyniosą z niej lekcję dotyczącą tego, że jako świadkowie zła powinniśmy interweniować, reagować na niesprawiedliwość, a bierność czyni nas współsprawcą. – Chodzi o ochronę wolności, która jest bardzo krucha. Ta sztuka opowiada nieprawdopodobną historię oporu, przetrwania i zachowania tożsamości – powiedziała.

Podczas otwarcia wystawy, dr Maria Zalewska, która od dekady wspiera Fundację Auschwitz-Birkenau oraz dzieło ratowania autentyzmu Miejsca Pamięci, została wyróżniona przez dyrektora Cywińskiego faksymile grafiki Mieczysława Kościelniaka pt. „List z domu”.

Wystawa Forbidden Art, której kuratorem jest historyk sztuki Agnieszka Sieradzka pracująca w Zbiorach Muzeum,  przedstawia prace artystyczne wykonane w obozie nielegalnie. Są to rysunki dokumentujące obozową rzeczywistość, ale także przykłady sztuki będącej ucieczką od tej okrutnej rzeczywistości. Wśród nich znajdują się prace Zofii Stępień, Haliny Ołomuckiej, Józefa Szajny, Franciszka Jaźwieckiego, Włodzimierza Siwierskiego, Mieczysława Kościelniaka, Petera Edela, Josefa Sapcaru i innych nie zawsze znanych z imienia i nazwiska więźniów.

Powiększone i podświetlone reprodukcje fotograficzne autorstwa Michała Dziewulskiego zostały umieszczone w specjalnie zaprojektowanych drewnianych panelach wystawowych, które nawiązują do architektury obozowych baraków. Każdej pracy towarzyszy komentarz historyczny oraz fragmenty archiwalnych relacji.

– Dzięki precyzyjnym komentarzom towarzyszącym każdej pracy na wystawie jesteśmy w stanie zrozumieć nie tylko znaczenie sztuki w życiu poszczególnych osób, ale także dla więźniów Auschwitz jako grupy. Oczami artystów uzyskujemy dostęp do uczuć, rzeczy i wydarzeń, które były dla nich ważne. Z pewnością istotny jest również fakt, że ich prace pozwala nam przybliżyć się nieco do grozy, którą odczuwali. Sztuka służy tu jako kolejny autentyczny pomost między ich, a naszym życiem – powiedział Wojciech Soczewica, Dyrektor Generalny Fundacji Auschwitz-Birkenau.

Wystawa podzielona została na dwie części. W pierwszej ukazane są obozowe realia — różne sceny z funkcjonowania obozu, a także portrety więźniów. W drugiej natomiast zobaczyć można różne formy ucieczki od obozowej rzeczywistości: karykatury, album z życzeniami, czy też bajki pisane przez więźniów dla swoich dzieci.

Wystawa będzie czynna w National Liberty Museum w Filadelfii do 12 kwietnia 2020 r.

via @auschwitzmuseum" target="_blank">